Pesach of Paasfeest ?

Dit jaar (2021) start Pesach op zaterdagavond 27 maart (Nisan 15, ***). Het slachten van het pesachlam vond plaats op Nisan 14 tegen het einde van de (mid)dag en als we de klok daarop gelijk zitten is dat op onze kalender dus deze zaterdagmiddag.  Daarmee wordt het feest op Gods Kalender een week eerder gevierd dan op de Westerse Kalender.

We nemen jullie graag mee in de bijzondere verbinding tussen Pesach en de vervulling van dit feest door Jezus’ dood aan het Kruis op Golgotha. Want dat is wat Goede Vrijdag voor ons is.

Gods Instructie om het Pesachfeest te vieren

In het boek Leviticus stelde God een aantal feesten in als Zijn Feesten. In de meeste Bijbelvertalingen staat dat dit heilige samenkomsten waren, maar in het Hebreeuws kan men ook lezen dat het hier om heilige repetities gaat. Repetities, of, zoals Paulus het stelde, schaduwen van toekomstige gebeurtenissen.  Deze repetities waren onderverdeeld in voorjaarsfeesten en najaarsfeesten. Deze Bijbelse feesten laten op een heel bijzondere manier in hun volgorde Gods Reddingsplan zien, maar de vroege kerk bestempelde ze al in de eerste eeuwen na Christus als Joods en haalde ze daarom van de kerkelijke kalender of verplaatste de datum van het feest. God had echter deze feesten met een bedoeling op bepaalde dagen van Zijn kalender gezet.

De voorjaarsfeesten worden onderverdeeld in:

– Pesach

– Ongezuurde Broden

– Eerstelingenfeest

Pesach is het feest waarop in Egypte door elke Hebreeuwse familie een lam werd geslacht waarna het bloed ervan werd aangebracht aan de deurpost, zodat in de nacht daaropvolgend de engel des doods voorbij zou gaan (pass-over) waarna het volk bevrijd werd uit Egypte. Dit feest heeft verbinding met onze ‘Goede Vrijdag” waarop christenen vieren dat Jezus ons Pesachlam was.

In dit artikel willen we Goede Vrijdag dus weer verbinden met de oorspronkelijke feestdag, omdat God door Jezus de betekenis van deze schaduwgebeurtenis vervulde, precies op de historische kalenderdag ervan. En dat deed God niet voor niets op die dag. Door Gods Hebreeuwse Kalender opnieuw als uitgangspunt te nemen zullen we ontdekken dat Jezus Christus precies op de daarvoor aangewezen dagen de werkelijke betekenis van alle Bijbelse feesten liet zien, nadat het schaduwbeeld van die feesten al ruim 1600 jaar gevierd was in Israël. Overigens is er overtuigend bewijs dat tenminste enige van deze feesten ook al voor de slavernij in Egypte door de aartsvaders werden gevierd. Dat is overigens niet meer dan logisch want ze waren niet exclusief voor het mozaïsche verbond bedoeld omdat ze al vanaf den beginne op Jezus Christus wezen.

De selectie van het lam

Vier dagen voor Pesach wordt het lam voor de natie binnengebracht in de tempel en tegelijkertijd selecteert elke familie ook een lam om deze 4 dagen lang te onderzoeken of deze zonder vlek of rimpel is. Precies op deze vierde dag voor Pesach kwam Jezus Jeruzalem binnen om vervolgens nog 4 dagen (tot aan het Kruis) ondervraagd te worden. De Hallel psalmen[1] die traditiegetrouw al eeuwenlang werden gezongen bij het binnenbrengen van het lam voor de natie bleken precies op Jezus betrekking te hebben.

Laatste Avondmaal

Het laatste avondmaal dat Jezus met Zijn discipelen gebruikte, was ook niet zomaar een avondmaaltijd maar een Sedermaaltijd die herinnerde aan de uittocht uit Egypte en de bevrijding. Precies tijdens deze maaltijd en op deze kalenderdag stelde Jezus het Vernieuwde Verbond in door Zijn bloed. Daarmee verbond Hij Zijn eigen aanstaande dood aan het voorbijgaan van het oordeel en van de Dood door het aanbrengen van het bloed van het lammetje aan de deurpost aan onze bevrijding uit ons Egypte. Hij was het ware Pesachlam waar ze al zo lang op wachtten.  Maar het bleef niet bij de parallel van dit hoofdonderwerp, want Jezus vervulde dit feest tot op het uur nauwkeurig en daarom is het ook van belang om de rituelen van het Pesachfeest in de tempel er bij te betrekken.

De vroege ochtend voor Pesach (de dag van de Kruisiging)

Rond 09.00 uur in de ochtend (voordat ‘s avonds Pesach zou beginnen) bond de hogepriester het Pesachlam voor de natie aan de hoorns van het brandofferaltaar. Niet voor niets vertelt de Bijbel ons heel precies dat Jezus op datzelfde uur werd gebonden aan het kruishout op Golgotha. We moeten ons daarbij voorstellen dat Golgotha waarschijnlijk op enkele honderden meters van het Tempelplein lag, op een heuvel net buiten de muren van de stad. In de dagen van de Lijdensweg van Christus vonden de rituelen van het schaduwfeest en de gebeurtenissen van het werkelijke Pesachfeest zich dus op een steenworpafstand van elkaar plaats.  Jezus liet hierdoor zien dat het Pesachfeest 1600 jaar een repetitie was geweest, maar dat Hij was gekomen om dit feest te vervullen door zelf als het Pesachlam te sterven op die speciale kalenderdag. Maar wie legde op dat moment het verband tussen het schaduwritueel in de tempel en de vervulling door Jezus Christus ?

Als het rond 3 uur in de middag is en het middagoffer is gebracht dan klinkt de bazuin en slacht de hogepriester het pesachlam voor de natie. Op datzelfde uur – en waarschijnlijk hoorde Jezus de bazuin nog van dichtbij – legt Jezus Christus aan het Kruis Zijn leven af, want daartoe had alleen Hij de macht. Jezus Christus vervulde daarmee het Pesachfeest dat eeuwenlang in het teken van de bevrijding uit Egypte en het voorbijgaan van de dood was gevierd. Het pesachlam voor de natie en Gods Pesachlam sterven op hetzelfde moment. Dat was de “ontdekking” van de ware betekenis van het Pesachfeest.

Nu we het verband zien tussen de schaduwbetekenis van het Pesachfeest en de werkelijke betekenis ervan in Jezus Christus, betekent het dat wij dit verband ook jaarlijks mogen vieren. Hoewel keizer Constantijn deze verbanden verbrak door met opzet het schema van het Paasfeest los te koppelen van het Pesachfeest, mogen wij dit verband weer herstellen. Immers, het Pesachfeest heeft heel diepe betekenis voor ons eigen geloofsleven. Alles begint eigenlijk met onze bevrijding. Op dit Pesachfeest staat centraal dat de Hebreeërs zichzelf niet konden ontworstelen aan de macht van de farao en dat is ook voor gelovigen in Christus zo. Het was op Gods initiatief dat wij door het bloed van het Pesachlam bevrijd werden uit de macht van de Farao die tot dan toe het alleenrecht op ons had. Maar door het bloed van het Lam werd de macht van Farao over ons leven verbroken. De vervulling van het Pesachfeest door Jezus Christus mag daarom nooit betekenen dat we het schaduwfeest loskoppelen van het Paasfeest, juist omdat dit eerste feest al naar Hem verwijst.

De beenderen van het Pesachlam

De beenderen van het Pesachlam mochten niet gebroken worden. Dit was nu zo’n gebod waarvan de Israëlieten zich eeuwenlang hebben moeten afvragen waarom dit gebod door God was ingesteld. Wat was de logica achter dit gebod als het pesachlam toch was gestorven? Toch werd het gebod gehoorzaam opgevolgd. Pas toen de werkelijkheid van het feest duidelijk werd en de beenderen van Jezus niet gebroken werden aan het Kruis kon het verband tussen deze schaduw en de werkelijkheid begrepen worden. De Psalmist voorzegde dit al. [2]

De geschiedschrijver Flavius Josephus beschrijft dat er elk jaar wel 275.000 lammeren[3] op het tempelplein werden geslacht en het bloed van deze lammeren stroomde op die Nisan 14 vanaf de voet van het altaar en met water vermengd de stad uit, de Hinnom valei in. Je kunt bijna niet geloven dat het er zoveel zijn geweest, maar het moet in ieder geval een indrukwekkend aantal zijn geweest.

De Hinnom vallei was in de eeuwen daarvoor ook het dal waar kinderen werden geofferd aan Moloch en waar het afval van de stad werd verbrand. Hinnom is een Hebreeuws woord dat in het Grieks Gehenna betekent en in onze taal “Hel”. De Bijbel legt hier een verband met het water en het bloed van de pesachlammeren door te beschrijven dat er water en bloed uit Jezus’ zijde kwam toen Hij stierf. Dat onschuldig bloed was het losgeld waarmee de sleutel van de Hel werd verkregen, zodat de straf op de zonde – de dood – voor ons werd weggenomen.

De Hogepriester en Zijn kleed

De Bijbel beschrijft dat Jezus Christus Hogepriester was naar de orde van Melchizedek. Inmiddels was het aardse hogepriesterschap al corrupt geraakt, maar de Bijbel geeft ons ook opmerkelijke informatie over de aardse hogepriester. Toen Kajafas aan Jezus vroeg of Hij de Messias was en Jezus dit niet ontkende, scheurde de aardse hogepriester zijn eigen mantel. Het was de hogepriester echter nadrukkelijk verboden om zijn kleed te scheuren[4], omdat het priesterschap hem dan door God afgenomen zou worden. De Bijbel tekent deze gebeurtenis niet voor niets op. God nam het Pesachoffer van deze aardse hogepriester niet meer aan, maar Hij had een beter Pesachlam dat Zijn leven gaf voor de bevrijding van velen. Juist om die reden beschrijft de Bijbel ook  uitdrukkelijk dat  Jezus een zelfde kleed uit één stuk droeg dat door de Romeinse soldaten niet gescheurd werd. Niet alleen om een menselijke reden, omdat het kostbaar was, maar ook om een Goddelijke reden, omdat Jezus voor eeuwig Hogepriester is.

Al deze gebeurtenissen vonden plaats op Nisan 14 op de Hebreeuwse Kalender. Maar door de geschiedenis heen liet God al door Zijn kalender ook het patroon van Zijn eeuwige Reddingsplan zien. Zo weten we dat Nisan 14 de dag is waarop:

– Izaak op het altaar werd gebonden

– Het bloed aan de deurposten van de Hebreeërs in Egypte werd aangebracht

– Jezus Christus aan het kruis stierf.

God doet heel bijzondere dingen op bijzondere kalenderdagen, juist om ons te laten zien dat Zijn eeuwig Plan al voor de grondlegging van de wereld vaststond en deze door de Bijbel heen kenbaar is gemaakt.

 

*** Omdat met het blote oog de nieuwe maan niet kon worden vastgesteld op de dag waarop deze verwacht werd, maar wel de volgende dag is het mogelijk dat de maand Nisan een dag later begon in vergelijking met de officiële kalender. Hierdoor start Pesach dus ook een dag later op zondagavond 28 maart. zie https://www.abibofgod.com/feastdates. Als dat zo is, dan wordt het Eerstelingenfeest volgens die berekening pas volgende week zondag gevierd, namelijk de eerste dag die volgt op de wekelijkse sabbat na Pesach (en dat loopt dan wel gelijk met de opstandingsdag van Pasen waardoor het schaduwbeeld en de werkelijkheid van het Eerstelingenfeest in Christus toch nog samenvallen)

[1] Ps 113:118

[2] Ps 34:21

[3] Flavius Josephus, “De Joodse oorlogen” , boek 6, hfdst 9, sectie 3

[4] Lev 10:6